PRZEDMIOTOWY  SYSTEM  OCENIANIA W KLASACH I-III

Z  FIZYKI I ASTRONOMII

Nr programu DKW – 4014 –98/2/99

Opracowała –Marzanna Zianowicz

Przedmiotowy System Oceniania jest zgodny z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21.03.2001 r. (Dz. U. nr 29 z 2001r., poz. 323 z późniejszymi zmianami) w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów w szkołach publicznych.

Przedmiotowy System Oceniania z fizyki i astronomii jest zgodny ze Szkolnym Systemem Oceniania w Gimnazjum Nr 1 w Sejnach.

Kontrakt między nauczycielem i uczniem

  1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości.

  2. Prace klasowe, sprawdziany i odpowiedzi ustne są obowiązkowe.

  3. Prace klasowe są zapowiadane, z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem i podany jest zakres sprawdzanych umiejętności i wiedzy.

  4. Uczeń, który był nieobecny na pracy klasowej z przyczyn usprawiedliwionych, ma prawo przystąpić do niego w późniejszym, uzgodnionym z nauczycielem terminie.

  5. Nauczyciel ma prawo odpytać, bez zapowiedzi, z przewidzianego sprawdzianem zakresu wiedzy i umiejętności ucznia, który nie napisał w terminie pracy klasowej i nie usprawiedliwił swojej nieobecności.

  6. Inne kontrolne prace pisemne, tzw. „kartkówki”, obejmujące materiał 2 lub 3 lekcji powinny być zapowiadane na poprzedniej lekcji. Powyższe ustalenia nie dotyczą tzw. "małych kartkówek" obejmujących materiał (zakres) jednej, ostatniej lekcji - które mogą być przeprowadzane bez zapowiedzi.

  7. Ustne sprawdzenie wiedzy i umiejętności obejmuje maksymalnie 3 ostatnie lekcje i może odbywać się bez zapowiedzi.

  8. Uczeń jest zobowiązany do noszenia zeszytu przedmiotowego i podręcznika na każdą lekcję.

  9. W przypadku otrzymania oceny niedostatecznej ze sprawdzianu uczeń ma prawo do poprawy oceny w ciągu 2 tygodni od ogłoszenia wyników. Poprawa pracy klasowej jest dobrowolna i jest możliwa tylko raz w terminie dwóch tygodni od rozdania prac. Miejsce i termin poprawy pracy klasowej ustala nauczyciel na wniosek ucznia. Dla „kartkówek” nie przewiduje się poprawiania stopnia.

  10. Stopień uzyskany podczas poprawy pracy klasowej lub sprawdzianu wpisuje się do dziennika lekcyjnego obok pierwszego stopnia uzyskanego z tego sprawdzianu.

  11. Nauczyciel podczas każdej pracy klasowej ma obowiązek podać punktację, tj.: liczbę punktów za poszczególne zadania czy polecenia oraz liczbę punktów wymaganych do otrzymania każdej oceny.

  12. Nauczyciel ma prawo przerwać sprawdzian uczniowi lub całej klasie, jeżeli stwierdzi na podstawie zachowania ucznia niesamodzielność jego pracy. Stwierdzenie faktu odpisywania podczas pracy pisemnej może być podstawą ustalenia bieżącej oceny niedostatecznej.

  13. Nauczyciel zobowiązany jest do poprawiania pisemnych prac kontrolnych w terminie dwóch tygodni .

  14. Uczeń ma prawo do dwukrotnego w ciągu semestru zgłoszenia nie przygotowania się do lekcji. Przez nie przygotowanie się do lekcji rozumiemy: brak zeszytu, brak pracy domowej, niegotowość do odpowiedzi, brak pomocy potrzebnych do lekcji.

  15. Po wykorzystaniu limitu określonego powyżej uczeń otrzymuje za każde nieprzygotowanie ocenę niedostateczną.

  16. Na koniec semestru (roku szkolnego) nie przewiduje się sprawdzianu końcowego (zaliczeniowego).

  17. Aktywność na lekcji nagradzana jest „plusami”. Za 5 zgromadzonych „plusów” uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą. Przez aktywność na lekcji rozumiemy: częste zgłaszanie się na lekcji i udzielanie poprawnych odpowiedzi( mówienie na temat,  precyzyjne i jasne formułowanie myśli, trafne posługiwanie się pojęciami i językiem fizyki),  rozwiązywanie zadań dodatkowych w czasie lekcji, aktywną pracę w grupach.

18. Przy ocenianiu, nauczyciel uwzględnia możliwości intelektualne ucznia. W stosunku do uczniów posiadających opinie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej stosuje się ocenę ze zwiększoną tolerancją, dostosowaną do poziomu intelektualnego.

  1. W ocenianiu bieżącym na sprawdzianie nauczyciel może stosować kryteria  egzaminu gimnazjalnego, zawarte w oficjalnych dokumentach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

  2. Brak pracy domowej, brak zeszytu przedmiotowego może być podstawą do ustalenia bieżącej oceny niedostatecznej. Za wykonanie dodatkowych prac nadobowiązkowych nauczyciel może wystawić bieżącą ocenę: celującą, bardzo dobrą lub dobrą, ale nie od nich gorszą.

 

I. Wymagania programowe

1.Obserwowanie i opisywanie zjawisk fizycznych i astronomicznych.

      2.Posługiwanie się metodami badawczymi typowymi dla fizyki i astronomii.

            3. Wykonywanie pomiarów .

     4.Opisywanie zjawisk fizycznych i rozwiązywanie problemów fizycznych i       

          astronomicznych z zastosowaniem modeli i technik matematycznych.

II  Obszary aktywności

Na lekcjach fizyki oceniane są następujące obszary aktywności ucznia:

1.      Rozumienie pojęć fizycznych i znajomość ich definicji.

2.      Znajomość i stosowanie poznanych praw fizycznych.

3.      Prowadzenie rozumowań.

4.      Rozwiązywanie zadań z wykorzystaniem poznanych metod.

5.      Posługiwanie się symboliką i językiem fizyki adekwatnym do danego etapu kształcenia.

6.      Stosowanie wiedzy przedmiotowej w rozwiązywaniu problemów fizycznych.

7.      Prezentowanie wyników swojej pracy w różnych formach.

8.      Aktywność na lekcjach, praca w grupach i własny wkład pracy ucznia.

      9.Dobór przyrządów pomiarowych ze względu na:

a)rodzaj mierzonej wielkości fizycznej,

b)przyjętą metodę pomiaru,

c)wymaganą dokładność,

d)rodzaj pomiaru – prosty lub złożony (bezpośredni lub pośredni).

          10.Teoretyczne rozwiązywanie problemów oraz opis i przewidywanie               przebiegu zjawisk fizycznych i astronomicznych za pomocą:

a) modeli (np. kinetyczno-cząsteczkowy model budowy materii),

b) pojęć i technik matematycznych,

c) technologii informacyjnej,

       d) budowy modeli przyrządów, zjawisk i procesów fizycznych.

III  Narzędzia, czas pomiaru i obserwacji osiągnięć uczniów

1.      prace klasowe,

2.      sprawdziany (kartkówki)

3.      odpowiedzi ustne- przygotowane i spontaniczne

4.       prace domowe-obowiązkowe i dodatkowe

5.      inne formy aktywności np. udział w konkursach fizycznych, wykonywanie pomocy dydaktycznych, aktywny udział w pracach koła fizycznego,

6.      obserwacja ucznia:

a)     przygotowanie do lekcji,

b)     aktywność na lekcji,

                      c)zadania praktyczne:

·        przygotowanie teoretyczne,

·        sprawność wykonania doświadczenia,

·        dokładność pomiarów,

·         poprawność wyników

·        estetyka opracowania wyników

                     d)praca w grupie.

 

Formy aktywności

Częstotliwość w semestrze

Prace klasowe

2

Kartkówki

2

Odpowiedzi ustne

1-2

Prace domowe

1-2

Aktywność na lekcji

na bieżąco

Przygotowanie do lekcji

na bieżąco

Prace dodatkowe

na bieżąco

Ilość i częstotliwość sprawdzianów jest zależna od klasy i  może być modyfikowana w zależności od materiału.

IV Kryteria oceny semestralnej i rocznej

1.      Wszystkie formy aktywności ucznia oceniane są w skali stopniowej.

2.      Na dwa tygodnie przed końcoworocznym (semestralnym) klasyfikacyjnym posiedzeniem Rady Pedagogicznej, nauczyciel jest zobowiązany poinformować ucznia i jego rodziców (prawnych opiekunów) o przewidywanej dla niego ocenie klasyfikacyjnej (w formie adnotacji w zeszycie przedmiotowym ucznia lub ustnie za pośrednictwem ucznia).

3.      O przewidywanym dla ucznia śródrocznym (końcoworocznym) stopniu niedostatecznym, należy poinformować listownie rodziców (prawnych opiekunów) ucznia na dwa tygodnie przed zakończeniem semestralnych (rocznych) zajęć edukacyjnych.

4.      Punkty uzyskane z prac klasowych i sprawdzianów przeliczane są na stopnie wg następującej skali:

            100% - 98%                                                     celujący

              97% - 91%                                                     bardzo dobry

              90% - 71%                                                     dobry

              70% - 51%                                                     dostateczny

              50% - 31%                                                     dopuszczający

              30% - 0%                                                       niedostateczny

5.      stopień celujący może otrzymać uczeń, który: 

a) samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania,
b) proponuje rozwiązania oryginalne w pełni obejmujące materiał programowy,
c) nie powiela cudzych poglądów, potrafi krytycznie ustosunkować się do rzeczywistości,
d) jego wypowiedzi ustne i pisemne cechują się dojrzałością myślenia, świadczą o systematycznym pogłębianiu zdobytej wiedzy

e) biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami w rozwiązywaniu problemów teoretycznych lub praktycznych z programu nauczania dla danego etapu (klasy), proponuje rozwiązania nietypowe;

f) dokonuje analizy lub syntezy nowych zjawisk;

g) osiąga sukcesy w konkursach i olimpiadach przedmiotowych, kwalifikuje się do finałów na szczeblu wojewódzkim (regionalnym) albo krajowym lub posiada inne porównywalne osiągnięcia.

6. stopień bardzo dobry otrzymuje uczeń, który:
a) opanował niemal pełny zakres wiedzy i umiejętności określonych programem nauczania,
b) sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, rozwiązuje samodzielnie problemy teoretyczne i praktyczne ujęte programem nauczania, potrafi zastosować posiadaną wiedzę do rozwiązywania zadań i problemów w nowych sytuacjach.

c) planuje i przeprowadza doświadczenia fizyczne;
7. stopień dobry otrzymuje uczeń, który:
a) opanował w pełni wiadomości i umiejętności przewidziane podstawą programową,
b) poprawnie stosuje wiadomości, rozwiązuje (wykonuje) zadania teoretyczne lub praktyczne przewidziane programem nauczania w danej klasie,

c) potrafi wykonać zaplanowane doświadczenie z fizyki;
8. stopień dostateczny otrzymuje uczeń, który:
a) opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych podstawą programową,
b) wymaga pomocy nauczyciela przy rozwiązywaniu trudnych problemów,

c) rozwiązuje typowe zadania i wykonuje proste doświadczenia fizyczne z pomocą nauczyciela, zna podstawowe wzory i jednostki wielkości fizycznych.

9. stopień dopuszczający otrzymuje uczeń, który:
a) opanował tylko w części podstawę programową, ale braki te nie przekreślają możliwości uzyskania przez ucznia podstawowej wiedzy z danych zajęć edukacyjnych w ciągu dalszej nauki,
b) samodzielnie wykonuje proste zadania przewidziane w programie zajęć edukacyjnych.

c) Zna podstawowe prawa i wielkości fizyczne, potrafi z pomocą nauczyciela wykonać proste doświadczenia fizyczne.
10) stopień niedostateczny otrzymuje uczeń, który:
a) nie opanował wiadomości i umiejętności określonych programem nauczania zajęć edukacyjnych w danej klasie, a braki w wiadomościach i umiejętnościach uniemożliwiają dalsze zdobywanie wiedzy z zajęć edukacyjnych danego przedmiotu,
b) nie jest w stanie rozwiązać (wykonać) zagadnienia z podstawy programowej o elementarnym stopniu trudności.

c) nie zna podstawowych praw, pojęć i wielkości fizycznych.

V Informacja zwrotna

1.Nauczyciel – uczeń:

a)     informuje uczniów o wymaganiach i kryteriach oceniania,

b)     pomaga w samodzielnym planowaniu rozwoju,

c)      motywuje do dalszej pracy,

d)     na prośbę ucznia uzasadnia ustaloną ocenę.

2.Nauczyciel – rodzice:

a)     informuje o wymaganiach i kryteriach oceniania,

b)     informuje o aktualnym stanie rozwoju i postępów w nauce,

c)      dostarcza informacji o trudnościach ucznia w nauce,

d)     dostarcza informacji o uzdolnieniach ucznia,

e)     daje wskazówki do pracy z uczniem,

f)        oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców (prawnych opiekunów),

g)     na wniosek ucznia lub jego rodziców (prawnych opiekunów) nauczyciel uzasadnia ustaloną ocenę.

h)      na wniosek ucznia lub jego rodziców (prawnych opiekunów), sprawdzone i ocenione pisemne prace kontrolne oraz inna dokumentacja dotycząca oceniania ucznia jest udostępniana uczniowi lub jego rodzicom (prawnym opiekunom), do wglądu, w szkole.

i)        wychowawca zapoznając rodziców ucznia z osiągnięciami ucznia z danego przedmiotu ma możliwość poinformowania za jaką pracę jest dana ocena i z jakiej partii materiału, gdyż jest to szczegółowo zapisane w dzienniku lekcyjnym na stronie poświęconej na ocenianie z fizyki.

VI Korygowanie braków, wspieranie uczniów zdolnych

 

1.Zajęcia pozalekcyjne wyrównawcze i koło zainteresowań.

2.Dodatkowe prace do wykonania (np. przygotowanie referatu, życiorysu wybitnego fizyka, przygotowanie i przeprowadzenie lekcji, wyszukiwanie ciekawych zadań i ich rozwiązań,  przygotowanie ciekawych plansz do klasy, ciekawostki i zagadki fizyczne).

 

 

VII Kryteria wymagań w klasie I (załącznik nr 1)

       Kryteria wymagań w klasie II (załącznik nr 2)

       Kryteria wymagań w klasie III (załącznik nr 3)

VIII Ścieżki edukacyjne z fizyki i astronomii ( załącznik nr 4)
 

Załącznik nr 1

 

KRYTERIA WYMAGAŃ  Z  FIZYKI  DLA KLASY PIERWSZEJ GIMNAZJUM

 

POMIARY WIELKOŚCI FIZYCZNYCH

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

-Uczeń potrafi wymienić jednostki długości, pola, objętości, masy;

zna: pojęcie masy, gęstości; umie zamienić m na cm i odwrotnie,; zamienia m2 na cm2 i odwrotnie

-uczeń umie: posługiwać się poznanymi pojęciami, dokonywać pomiarów masy, rozwiązać proste zadanie rachunkowe (stosując wzór na gęstość), przeliczać wszystkie jednostki masy

 

-uczeń potrafi: wyznaczyć gęstość ciał, rozwiązać zadania wymagające przekształceń wzorów, stosować poznaną wiedzę w praktyce, przeliczać jednostki gęstości, stosować poznane jednostki układu SI

 

-uczeń rozwiązuje problemowe zadania tekstowe,

W zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach

 

SIŁY I ICH RÓWNOWAGA

Dopuszczający- Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

-uczeń zna: rodzaje oddziaływań, skutki oddziaływań, pojęcie siły(wartośc, kierunek, zwrot, punkt przyłożenia); uczeń wie, kiedy ciało pozostaje w spoczynku; zna pojęcie ciężaru i wzór na obliczanie siły ciężkości; zna jednostki siły.

 

-Uczeń umie: posługiwać Sie poznanymi pojęciami, wyznaczyć siłę wypadkową i równoważącą dla sił o zwrotach zgodnych; umie dokonywać pomiarów ciężaru, rozwiązywać proste zadania rachunkowe(stosując wzór na siłę ciężkości)

- uczeń potrafi wyznaczać kierunek, wartośc i zwrot siły wypadkowej i równoważącej dla sił o przeciwnych zwrotach; umie stosować poznaną wiedzę w praktyce; nie myli ciężaru z masą ciała;

-uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności;

BUDOWA MATERII

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna :pojęcie ciała fizycznego, substancji, pojęcie zjawiska fizycznego, trzy stany skupienia substancji, właściwości mechaniczne ciał stałych, cieczy i gazów; cząsteczkową budowę substancji, oddziaływania międzycząsteczkowe, ruch cząstek, dyfuzję, atomy, pierwiastki, związki chemiczne;

Umie podawać przykłady; wie czym się różnią związki chemiczne od pierwiastków; wie do czego służy termometr, umie odczytać temperaturę z termometru;

Uczeń umie: opisywać poznane zjawiska, opisać siły spójności i przylegania, wyjaśnić kiedy powstaje menisk wklęsły i wypukły, posługiwać się poznanymi pojęciami; wie, co przyspiesz dyfuzje

uczeń potrafi stosować poznaną wiedzę praktyce, rozróżniać zjawisko sublimacji i resublimacji, opisywać skale Celsjusza, Fahrenheita i Kelwina, rozróżniać roztwory i mieszaniny, umie wyjaśnić przemiany fazowe, rozszerzalność termiczną ciał,

uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności; podaje różnorodne sposoby wykorzystywania poznanych zjawisk;

HYDROSTATYKA I AEROSTATYKA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna: Prawo Pascala, Prawo Archimedesa,

 pojęcie ciśnienia, zależność ciśnienia od głębokości, jednostki ciśnienia, warunki pływania ciał,; wie, jak obliczyć: ciśnienie, siłę wyporu, ciśnienie hydrostatyczne; umie podać przykłady ciśnienia; umie wskazać przykłady naczyń połączonych

Uczeń umie: rozwiązywać proste zadania rachunkowe, posługiwać się poznanymi prawami, stosować działania na jednostkach.

Uczeń potrafi: rozwiązywać zadania wymagające kilku wzorów i przekształceń matematycznych, stosować poznane prawa w praktyce, dokonywać analizy poznanych zjawisk, zna i umie zastosować wzór na równowagę w prasie hydraulicznej; potrafi wyjaśnić jakie ciała pływają a jakie toną;

Uczeń rozwiązuje złożone problemy fizyczne, w zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach.

 

Załącznik nr 2

 

KRYTERIA WYMAGAŃ  Z  FIZYKI 
DLA KLASY DRUGIEJ

 

KINEMATYKA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

-uczeń zna różnicę między drogą a przemieszczeniem; Zna pojęcia: tor ruchu, droga, prędkość, przyspieszenie, umie podać przykłady ruchu i spoczynku w zależności od układu odniesienia; zna cechy wektora ;umie wykonywać działania na wektorach; umie podać przykłady ruchu jednostajnie prostoliniowego i przyspieszonego; zna wzory na obliczanie prędkości, potrafi przedstawić prędkość na wykresie; umie obliczać drogi  w różnych rodzajach ruchów; zna jednostki drogi i kształt jej wykresu; zna jednostki czasu, prędkości i przyspieszenia; wie na czym polega ruch ciała, względność ruchu;

-uczeń umie: posługiwać się poznanymi pojęciami, rozwiązywać proste zadania rachunkowe, przeliczeń jednostki prędkości, narysować wykresy s(t) i v(t) dla różnych rodzajów ruchów, odróżniać wielkości wektorowe od skalarnych;

 

-uczeń potrafi: rozwiązywać zadania wymagające przekształceń kilku wzorów, stosować poznana wiedzę w praktyce, wskazywać na różnice miedzy droga a przesunięciem; na podstawie podanych prostych, wykresów i tabel, odczytywać  rodzaje ruchów oraz na ich podstawie rysować wykresy s(t), v(t), a(t).

 

-uczeń rozwiązuje problemowe zadania tekstowe,

W zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach;, np. potrafi obliczyć drogę z pola figury pod wykresem prędkości

 

DYNAMIKA

Dopuszczający- Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

-uczeń zna: określenie ruchu jednostajnego po okręgu, wzór na prędkość w ruchu jednostajnym po  okręgu; uczeń zna trzy zasady dynamiki, zjawisko odrzutu, pojęcie pędu, zasadę zachowania pędu, tarcie, sposoby zmniejszania tarcia, jednostki masy i siły, wzory: F=m∙a, p=m∙v; wie na czym polega swobodne spadanie ciał;

 

-Uczeń umie: graficznie przedstawić wektor prędkości i siły dośrodkowej w ruchu jednostajnym po okręgu: v=2πr/T; uczeń umie posługiwać się poznanymi pojęciami, rozwiązywać proste zadania rachunkowe,  korzystać ze wzorów poznanych w dziale kinematyka;

- uczeń potrafi :rozwiązywać zadania wymagające przekształceń matematycznych, stosować poznane prawa w praktyce, uzasadnić przyczyny ruchu ciał, odróżniać tarcia: statyczne i dynamiczne;

-uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności; w zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach( np.. definicją współczynnika tarcia)

 

UKŁAD SŁONECZNY

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : treść prawa powszechnego ciążenia, , budowę Układu Słonecznego,  pojęcia: okres obiegu, siła dośrodkowa, I i II prędkość kosmiczna, planeta, planetoida, księżyc, gwiazda, galaktyka, rozumie pojecie roku świetlnego, zna prędkość rozchodzenia się światła,

Uczeń umie: podać cechy siły dośrodkowej, dokonać krótkiej charakterystyki niektórych planet Układu Słonecznego, modelować zaćmienie Słońca  i Księżyca; zna parametry liczbowe dotyczące Ziemi(promień itd.);

uczeń potrafi  rozwiązywać zadania z wykorzystaniem wzoru, określić co stanie się z siłą grawitacji, jeśli zmieni się masa ciał lub odległość między ciałami; rozróżnić obiekty kosmiczne: gwiazda supernowa, czarna dziura, kwazar, pulsar, Przedstawić teorię Wielkiego Wybuchu;

uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności; potrafi podać teorię powstania wszechświata, ewolucję gwiazd, potrafi dokonać szczegółowej charakterystyki obiektów kosmicznych, opisać zastosowania sztucznych satelitów;

PRACA, MOC, ENERGIA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : pojęcia pracy, mocy i energii kinetycznej i potencjalnej, jednostki pracy, mocy, energii, zasadę zachowania energii, rodzaje maszyn prostych, wzory: W=F∙r, P=W/t; Ep=mgh; Ek=mv2/2;

Wie jak zmieniają się energie podczas swobodnego spadku ciał; podaje wzór na równowagę sił w dźwigni;

Uczeń umie: rozwiązywać proste zadania stosując zadania na jednostkach, posługiwać się poznanymi pojęciami np. do określenia związku między pracą a energią, uczeń wie, kiedy W=0

Uczeń potrafi: rozwiązywać zadania wymagające przekształceń kilku wzorów, stosować zasadę zachowania energii w konkretnych sytuacjach, stosować poznaną wiedzę w praktyce;

Uczeń rozwiązuje złożone problemy fizyczne, w zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach; stosuje biegle zasadę zachowania energii mechanicznej oraz definicję sprawności:

ENERGIA W ZJAWISKACH CIEPLNYCH

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : pojęcie energii wewnętrznej, cieplnego przepływu energii, sposoby zmiany energii wewnętrznej ciała, , izolatory i przewodniki cieplne, zasadę termodynamiki, definicje ciepła: właściwego, topnienia, wrzenia, jednostki poznanych wielkości fizycznych. Uczeń wie,  że w ruchu z tarciem dochodzi do wzrostu temperatury ciała, wie, jak obliczyć ilość ciepła,  jaką ciału trzeba dostarczyć, aby zmienić jego temperaturę, aby je stopić w temperaturze topnienia oraz wyparować w temperaturze wrzenia;

Uczeń umie: rozwiązywać proste zadania tekstowe, stosować działania na jednostkach;

Uczeń potrafi: stosować poznaną wiedzę w praktyce; rozwiązywać typowe problemy i zadania wymagające stosowania kilku wzorów, stosować biegle działania na jednostkach, stosować I zasadę termodynamiki do obliczeń pracy lub ciepła; potrafi odczytać potrzebne dane z tablic

Uczeń w zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach, stosuje zasadę zachowania energii, rozwiązuje zadania z bilansu cieplnego.

 

DRGANIA I FALE MECHANICZNE

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna pojęcia: okres, częstotliwość, amplituda, umie objaśnić na czym polega ruch falowy, podać przykłady różnych rodzajów fal, wielkości charakteryzujące fale, prawo odbicia fal, zjawisko rezonansu.

Uczeń umie: opisać zjawisko dyfrakcji i interferencji, opisać związek między częstotliwością a okresem, obliczać okres lub częstotliwość z zależności f=1/T, określić różnicę między ultradźwiękami a infradźwiękami;

Uczeń potrafi: analizować wykresy x(t) w ruchu falowym, stosować wzory f=1/T oraz f=λ/T w zadaniach, powiązać zjawisko rozchodzenia się fal z ruchem drgającym, podać przykłady zastosowania dźwięków w technice, scharakteryzować urządzenia do przetwarzania, zapisywania i odtwarzania dźwięku oraz przesyłania informacji;

Uczeń w zadaniach biegle posługuje się wzorami fizycznymi w nietypowych sytuacjach,

Załącznik nr 3
KRYTERIA WYMAGAŃ  Z  FIZYKI 
DLA KLASY TRZECIEJ

ELEKTROSTATYKA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

-uczeń zna budowę atomu, dwa rodzaje elektryczności, ładunek cząstek elementarnych, sposoby elektryzowania ciał, oddziaływanie ładunków elektrycznych, prawo Coulomba(jakościowo), ładunek elektryczny i jego jednostkę, zasadę zachowania ładunku; uczeń wie na czym polega przepływ prądu elektrycznego przez metale; wie jaka jest różnica między przewodnikiem a izolatorem;

-uczeń umie: interpretować zasadę zachowania ładunku, operować pojęciem pola elektrostatycznego, wyjaśnić, co to jest jonizacja, jony dodatnie i ujemne, opisywać elektryczna budowę metali;

 

-uczeń potrafi: wyjaśnić mikroskopowo sposoby elektryzowania ciał,

Wyjaśnić, jak i dlaczego oddziałują cząstki elementarne, stosować zasadę zachowania ładunku, właściwie interpretować prawo Coulomba, rozwiązywać zadania z zastosowaniem wzoru: Q= I∙t

-uczeń rozwiązuje problemowe zadania tekstowe, wykorzystując zasadę zachowania ładunku,  prawo Coulomba; wie jakie ciała jakim elektryzują się ładunkiem;

 

PRĄD ELEKTRYCZNY

Dopuszczający- Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna: podstawowe elementy obwodu elektrycznego, przewodniki i izolatory, symbole graficzne elementów obwodów elektrycznych, skutki przepływu prądu elektrycznego, jednostki prądu napięcia elektrycznego, I prawa Kirchhoffa, pojęcia pracy i mocy prądu elektrycznego, jednostki pracy i mocy, prawo Ohma; wie, co to jest opór elektryczny, jednostki oporu,  zależność oporu od rozmiarów geometrycznych i rodzaju użytej substancji;

-Uczeń umie: dokonywać pomiaru napięcia i natężenia prądu, rozwiązywać proste zadania, dokonywać działań na jednostkach, obliczać opór na podstawie wykresu I(U), obliczać opór w szeregowym lub równoległym połączeniu oporników;

- uczeń potrafi rozwiązywać zadania z zastosowaniem kilku wzorów, rozwiązywać zadania z szeregowego i równoległego łączenia oporników, biegle posługiwać się zdobytą wiedzą; potrafi obliczyć kosz eksploatacji dowolnego urządzenia elektrycznego;

-uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności; rozwiązuje zadania z mieszanego połączenia oporników oraz przemian energii w obwodach prądu stałego;

 

MAGNETYZM I INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : pojecie magnesu trwałego, bieguna magnetycznego, pola magnetycznego prądu,; zna budowę miernika i silnika prądu stałego; zna zjawisko indukcji elektromagnetycznej,  budowę i zasadę działania transformatorów, pojecie fali elektromagnetycznej,  wzór na siłę elektrodynamiczna, wie, co to jest siła elektrodynamiczna i prąd przemienny;

Uczeń umie: podać i zastosować reguły pozwalające wyznaczyć kierunek i zwrot linii pola magnetycznego, siły elektrodynamicznej i prądu indukcyjnego, wyjaśnić zasadę działania silnika, narysować przebieg prądu przemiennego w czasie;

uczeń potrafi wyznaczyć kierunek i zwrot linii pola magnetycznego,  

siły elektrodynamicznej i prądu indukcyjnego, obliczać zaganiana temat transformatora, podać i zademonstrować sposoby wzbudzania prądu indukcyjnego;

uczeń rozwiązuje zadania problemowe o dużym stopniu trudności; stosuje poznaną wiedzę w nietypowych sytuacjach;

OPTYKA

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : właściwości światła, prawo odbicia światła, prawo załamania światła, zwierciadło kuliste wklęsłe, rozszczepienie światła w pryzmacie, rodzaje soczewek, rodzaje obrazów w soczewkach, zdolność skupiającą soczewek,  widmo fal elektromagnetycznych;

Uczeń umie: stosować prawo odbicia i załamania światła, podać rodzaje widm, podać przyczyny rozszczepienia światła w pryzmacie, definiuje takie pojęcia, jak ogniskowa, ognisko, główna oś optyczna; umie skorzystać ze wzoru na zdolność skupiająca soczewki;

uczeń potrafi rysować bieg promieni odbitych od zwierciadła i załamanych po przejściu przez soczewkę wklęsłą, stosować prawo odbicia i załamania w sytuacjach nietypowych,  znajdować geometrycznie obrazy przedmiotów otrzymanych za pomocą zwierciadła kulistego wklęsłego i soczewki skupiającej, opisać budowę i zasadę działania mikroskopu i lunety;

Uczeń rozwiązuje zadania problemowe, stosuje wzory z optyki geometrycznej; wie jakie zastosowanie mają soczewki i jakie wady wzroku korygują,

ELEMENTY FIZYKI JĄDROWEJ

Dopuszczający-Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Uczeń zna : jądrowy model budowy atomu, rodzaje promieniowania, właściwości promieniowania α, β, γ, budowę cząstki α; wie, co to jest energia wiązania, co to są izotopy, jak unikać szkodliwych wpływów promieniowania;

Uczeń umie: podać przykłady izotopów, określić liczbę protonów i neutronów w jądrze( znając liczbę masowa i atomowa), podać przykłady korzystnego i szkodliwego wpływu promieniowania, opisać zachowania poszczególnych rodzajów promieniowania jądrowego w polu magnetycznym;

Uczeń potrafi: opisać i wyjaśnić doświadczenie Rutherforda, opisać na czym polegają reakcje jądrowe, zapisać i wyjaśnić przemianę α , wyjaśnić: na czym polega radioaktywność pierwiastków, na czym polega reakcja łańcuchowa, omówić budowę i zasadę działania reaktora jądrowego;

Uczeń rozwiązuje zadania problemowe;

Realizowanie zagadnień związanych

ze ścieżkami edukacyjnymi

1. „Edukacja filozoficzna” – najwybitniejsi przedstawiciele filozofii starożytnej, poszukiwanie prawdy przez stulecia; filozofia a nauki szczegółowe:

-  zagadnienia poświęcone historii fizyki-  uświadomienie uczniom iż najwybitniejsi przedstawiciele filozofii starożytnej byli przecież z reguły wybitnymi fizykami(Demokryt z Abwery, Arystoteles, Archimedes)

-dostrzeganie różnic między podejściem filozofii i fizyki w sposobie stawiania pytania o prawdę;

- poszukiwanie prawdy: budowa atomu , budowa substancji, względność ruchu, ładunki elektryczne, źródła prądu elektrycznego, magnetyzm;

- teoria pochodzenia wszechświata;

-ewolucja gwiazd

-podawanie lub przygotowanie przez uczniów ciekawostek historycznych związanych z  fizyką

2.   „Edukacja prozdrowotna” – hałas, nadmierne nasłonecznienie, bezpieczeństwo i pierwsza  pomoc w nagłych, najczęstszych przypadkach zagrożenia życia, zachowania sprzyjające i zagrażające zdrowiu, poczucie własnej wartości:

-  zbieranie, porządkowanie i interpretowanie danych

-  dobieranie zdań, które uświadomią uczniom własną odpowiedzialność

 za ochronę swojego zdrowia, (interpretowanie danych, na temat

spożywanych pokarmów, natężenia hałasu w najbliższym otoczeniu itp.)

-  niebezpieczeństwa związane z gromadzeniem się ładunków elektrycznych;

-zasady bhp przy posługiwaniu się urządzeniami elektrycznymi;

- zasady działania odbiorników domowej instalacji elektrycznej;

- natura fal świetlnych- skutki nadmiernego nasłonecznienia;

-przyczyny i skutki niepożądanych zmian w atmosferze;

-temperatura i termometry;

3. „Edukacja ekologiczna”- przyczyny i skutki niepożądanych zmian w atmosferze, zagrożenia dla środowiska wynikające z produkcji i transportu energii, energetyka jądrowa- bezpieczeństwo i składowanie odpadów:

- dobieranie zadań, które w uczniach wyzwolą aktywne podstawy wobec zagrożeń środowiska przyrodniczego;

-budowa cząsteczkowa związków chemicznych- rola wody w przyrodzie;

-elektryzowanie ciał przez wpływ ( zjawisko burzy);

4. „Edukacja czytelnicza i medialna”- pojęcia komunikacji

      medialnej( znak, symbol, kod):  

-czytanie treści zadań i poleceń ze zrozumieniem (zapisywanie treść słownej symbolami fizycznymi);

-wyszukiwanie różnych ciekawostek w zbiorach bibliotecznych lub w Internecie;

- znaczenie utworzenia międzynarodowego układu jednostek SI;

- poprawne posługiwanie się symbolami: siły, masy, przyspieszenia ziemskiego, gęstości, objętości, ciśnienia, sił parcia, pola powierzchni, ciśnienia hydrostatycznego, głębokości, toru i drogi,

-stosowanie poznanych wzorów ;

5. „Obrona cywilna”- katastrofy drogowe i kolejowe- przyczyny i skutki, zasady zachowania się, źródła promieniowania jądrowego i jego skutki, zasady pierwszej pomocy w nagłych wypadkach:

   -zdefiniowanie współczynnika tarcia;

- rola siły tarcia w ruchu pojazdów na zakrętach drogowych;

- sposoby zwiększania lub zmniejszania tarcia;

- skutki i przyczyny rezonansu konstrukcji budowlanych;

- źródła promieniowania i jego skutki;

-wydzielanie się ciepła podczas przepływu prądu;

         OPRACOWAŁA: MARZANNA ZIANOWICZ